Часопіс анонс

Чытайце ў нумары «Интеллектуальная собственность в Беларуси» (№ 2, 2026 г.)

Праблемныя напрамкі забеспячэння навукова-тэхналагічнай бяспекі ў Рэспубліцы Беларусь ва ўмовах глабальнай канкурэнцыі (Клімчэня Вячаслаў)

Вячаслаў Клімчэня, загадчык кафедры прававых дысцыплін Расійскага дзяржаўнага сацыяльнага універсітэта, кандыдат юрыдычных навук, дацэнт

У артыкуле прыводзяцца дадзеныя аб стане навукова-тэхналагічнай бяспекі ў Рэспубліцы Беларусь сведчаць аб тым, што нягледзячы на пазітыўную дынаміку, выяўленую ў росце долі экспарту навукаёмістай прадукцыі, краіна ва ўмовах глабальнай канкурэнцыі сутыкаецца знешнімі выклікамі і пагрозамі, а таксама ўнутранымі сістэмнымі праблемамі, якія зніжаюць яе пазіцыі ў міжнародных рэйтынгах тэхналагічна развітых краін. Аўтар вызначае найбольш праблемныя напрамкі, блізкатэрміновая рэалізацыя якіх дазволіць краіне ўзмацніць свае пазіцыі на сусветным рынку высокатэхналагічнай прадукцыі і захаваць высокакваліфікаваны кадравы патэнцыял. Такімі напрамкамі з'яўляюцца: прагназаванне сучасных тэхналагічных працэсаў; развіццё міжнароднага супрацоўніцтва і прыцягненне ў эканоміку краіны перадавых тэхналогій; удасканаленне сістэмы адукацыі; актуалізацыя заканадаўства ў сферы інтэлектуальнай уласнасці.

Вынаходніцкая і патэнтна-Ліцэнзійная дзейнасць у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (Нечапурэнка Юрый, Кадыка Аліна)

Юрый Нечапурэнка, начальнік навукова-інавацыйнага аддзела ўстановы Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта «Навукова-даследчы інстытут фізіка-хімічных праблем», кандыдат хімічных навук

Аліна Кадыка, загадчык сектара аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта

У артыкуле апісаны вопыт Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта-вядучай у Рэспубліцы Беларусь арганізацыі ў галіне стварэння аб'ектаў прамысловай уласнасці. Устаноўлена, што ва ўніверсітэце пераважна ствараюцца вынаходкі, карысныя мадэлі і сакрэты вытворчасці (ноу-хау), накіраваныя на вырашэнне праблем энергетычнай, харчовай, экалагічнай бяспекі і развіццё розных галін прамысловасці. Паказана, што ўніверсітэт упэўнена займае ў краіне другое месца па колькасці створаных вынаходак. Вопыт Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта ў галіне вынаходніцкай і патэнтна-ліцэнзійнай дзейнасці можа быць рэкамендаваны для іншых універсітэтаў і навуковых арганізацый.


Выкарыстанне тэхналогій штучнага інтэлекту ў адукацыйнай сферы (Баганенка Уладзімір)

Уладзімір Баганенка, кандыдат юрыдычных навук, дацэнт кафедры грамадзянскага права Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Еўфрасінні Полацкай

Разглядаецца парадак выкарыстання тэхналогій штучнага інтэлекту ва ўстановах адукацыі. Асноўная ўвага надаецца прававым асновам выкарыстання тэхналогій штучнага інтэлекту ва ўстановах адукацыі. Тэма разглядаецца ў кантэксце аўтарскага права. Анансаваныя праблемы, звязаныя з выкарыстаннем тэхналогій штучнага інтэлекту ва ўстановах адукацыі. Увага надаецца асаблівасцям выкарыстання тэхналогій штучнага інтэлекту выкладчыкамі, а таксама навучэнцамі. Разглядаюцца пытанні, якія тычацца цыфравізацыі адукацыйнай прасторы. Даецца агульная характарыстыка найбольш вядомых сістэм штучнага інтэлекту. Выкладаецца парадак падрыхтоўкі выкладчыкаў да выкарыстання тэхналогій штучнага інтэлекту. Робяцца высновы і фармулююцца прапановы па тэме даследавання.  

Прававы рэжым аб'ектаў, створаных з дапамогай тэхналогій штучнага інтэлекту (Бяспалая Дзіяна)

Дзіяна Бяспалая, аспірантка факультэта міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта

У гэтым артыкуле аўтар разглядае пытанне ўплыву цыфравізацыі, а менавіта з'яўленне і развіццё тэхналогій штучнага інтэлекту на інстытут аўтарскага права. У ходзе даследавання былі разгледжаны асаблівасці стварэння працы з дапамогай штучнага інтэлекту, якія існуюць падыходы да вызначэння аўтарства на вынікі інтэлектуальнай дзейнасці, створаныя з дапамогай штучнага інтэлекту, а таксама прааналізавана судовая практыка. У ходзе даследавання была дадзена ацэнка існуючым нормам беларускага заканадаўства, якія рэгулююць палітыку Рэспублікі Беларусь у галіне лічбавых тэхналогій.


Асноўныя напрамкі ўдасканалення сістэмы прадастаўлення інфармацыі з дзяржаўных рэестраў аб'ектаў права прамысловай уласнасці (Заяц Аляксандр, Андрыеўскі Дзмітрый)

Аляксандр Заяц, намеснік генеральнага дырэктара Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці

Дзмітрый Андрыеўскі, начальнік упраўлення садзейнічання камерцыялізацыі і дзяржаўных рэестраў Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці

У артыкуле разглядаюцца пытанні цыфравізацыі дзейнасці, звязанай з вядзеннем дзяржаўных рэестраў аб'ектаў права прамысловай уласнасці ў Рэспубліцы Беларусь, на прыкладзе функцыянавання аўтаматызаванай інфармацыйнай сістэмы «Дзяржаўны рэестр аб'ектаў права прамысловай уласнасці». Вызначаны перспектыўныя напрамкі развіцця названай сістэмы. Праведзены аналіз ўплыву цыфравізацыі названых працэсаў на функцыянаванне патэнтнага ведамства і выяўлены асноўныя перавагі названай працы.

Права прыярытэту на вынаходства ў расійскім праве (Сенчыхіна Любоў)

Любоў Сенчыхіна, начальнік аддзела міжнароднай патэнтнай кааперацыі Федэральнага інстытута прамысловай уласнасці, аспірант кафедры патэнтнага права і прававой аховы сродкаў індывідуалізацыі Расійскай дзяржаўнай акадэміі інтэлектуальнай уласнасці

Артыкул прысвечаны даследаванню зместу паняццяў «прыярытэт» і «права прыярытэту» вынаходкі ў нормах Грамадзянскага кодэкса Расійскай Федэрацыі і Парыжскай канвенцыі па ахове прамысловай уласнасці. Аўтар прыходзіць да высновы аб неабходнасці пераацэнкі ролі права прыярытэту ў Расійскай юрыдычнай мадэлі патэнтных правоў з улікам магчымага працягу патэнтавання вынаходкі за мяжой.

Актуальныя напрамкі ўдасканалення ў Рэспубліцы Беларусь калектыўнага кіравання правамі выканаўцаў і вытворцаў фанаграм (Лучанок Андрэй)

Андрэй Лучанок, начальнік аддзела абароны правоў кіравання аўтарскага і сумежных правоў Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці

У артыкуле разгледжаны актуальныя напрамкі ўдасканалення калектыўнага кіравання правамі выканаўцаў і вытворцаў фанаграм у Рэспубліцы Беларусь, дадзены канкрэтныя прапановы, якія тычацца такога ўдасканалення.

Аналіз падыходаў замежных краін да абароны аб'ектаў аўтарскага права ў сеткі Інтэрнэт (Кошкін Уладзімір)

Уладзімір Кошкін, вядучы спецыяліст аддзела дасудовага ўрэгулявання Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці

Артыкул прысвечаны праблеме супрацьпраўнага выкарыстання твораў без дазволу праваўладальніка ў інтэрнэт-прасторы. Разглядаюцца існуючыя ў навуковай супольнасці падыходы да абароны правоў на аб'екты аўтарскага права. Вылучаецца прапанова па ўдасканаленні заканадаўства.


Праблематыка спагнання запазычанасці Нацыянальным цэнтрам інтэлектуальнай уласнасці з карыстальнікаў-даўжнікоў (Лынько Ангеліна)

Ангеліна Лынько, вядучы спецыяліст аддзела абароны правоў упраўлення аўтарскага і сумежных правоў Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці

У працы аўтар разглядае праблематыку спагнання запазычанасці па заключаных дзяржаўнай установай «Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці» (далей – НЦІУ) дагаворах аб выкарыстанні музычных твораў з карыстальнікамі. Аўтарам прапануюцца рэкамендацыі па ўдасканаленні прэтэнзійна-іскавай працы НЦІУ ў дачыненні да карыстальнікаў, з якімі маюцца дагаворныя адносіны, і рэкамендацыі па ўдасканаленні прававога рэгулявання дадзенай галіне адносін.

АРХІЎ НУМАРОЎ ЧАСОПІСА